17 dec '10 Bezoek mevrouw Schokker aan Mozambique

Mevrouw Schokker bracht van 29 november tot en met 3 december een bezoek aan het project in Mozambique. Zij vertelt hierover het volgende;

De heenreis

Op 28 november ben ik vertrokken vanaf Schiphol. Door de sneeuwval in München, kwam ik met drie uur vertraging aan in Johannesburg. Hierdoor miste ik het vliegtuig naar Mozambique. Ik heb vierentwintig uur gewacht in een hotel vlak naast het vliegveld in Johannesburg. Een dag later, op 30 november ben ik vlak voor de middag aangekomen in Mozambique.

Op het vliegveld stond een delegatie van het project mij op te wachten; Jos Schouwenaars (projectleider), Linda Baas (Projectleider Mozambique) en de locoburgemeester van Imhambane. Zij stonden mij op te wachten met een bos bloemen en kokosnoten met een rietje erin, waar we uit konden drinken. Het ontvangst was hartverwarmend.

Warmte, armoede en handel

Ik had van te voren verwacht dat het warm was, maar het is toch altijd weer warmer dan je denkt. Ook de armoede maakte indruk. Jos Schouwenaars vertelde dat er wel verbetering is. Zo is iedereen nu overal bezig met handel. Overal bij de dorpjes vindt handel plaats. Er wordt “pirri pirri- saus” verkocht, of cashewnoten in plastic zakken of aardewerkpotten.

Thuis realiseerde ik mij pas dat ik in Mozambique geen bedelaars heb gezien. Mensen doen wat om aan geld te komen. Zo past er bijvoorbeeld iemand op de auto, wanneer wij die parkeerden. Ik denk dat het een hele goede insteek is. Mensen laten hun hoofd niet hangen, maar proberen wat op te bouwen. Zij nemen zelf het heft in handen. En misschien wordt het zo te positief uitgelegd, maar het viel echt heel erg op.

De eerste dag

Ik had dus een dag vertraging en mijn koffer was ook nog verdwenen. De eerste dag zouden we projecten bezoeken en zou ik aanwezig zijn bij de opening van een toiletgebouw op een school. Doordat ik vertraagd was, is die niet door gegaan. Achteraf was dit niet heel erg, want er was op dat moment een enorme regenbui. In Mozambique is het namelijk regentijd.

Eerst gingen we op bezoek bij de gouverneur van de provincie. Vervolgens vertrokken we naar het hotel waar de conferentie gehouden werd. De aanwezigen waren al vol speed bezig met het verkrijgen en wisselen van kennis en informatie. Er waren vier burgermeesters van de partnergemeenten aanwezig, samen met de betrokken wethouders. De mensen van het project waren er, de directeur van de Nationale Directie Water (DNA, Ministerie Openbare Werken) en vertegenwoordigers van het Ministerie van Milieu. Zij zijn de hele conferentie gebleven. Het zijn zeer geïnteresseerde en betrokken mensen. Zo heb ik bijvoorbeeld met de burgermeester van Chokwe gepraat. In Chokwe hebben ze het probleem dat ze op kleigrond zitten. Hierdoor spoelt alles weg wanneer het regent. De zorg voor de inwoners en de drive om dingen te doen is er heel sterk. Ik was hier erg van onder de indruk.

Het “Memorandum of Understanding”

Het “Memorandum of Understanding” (de samenwerkingsovereenkomst), was de 'highlight' van de conferentie. Dit is aan het eind van de dag ondertekend door de burgermeesters en de directeur van DNA. Dit was ook de reden dat ik in Mozambique was.

Met de overeenkomst zorgen we voor de nodige structuur. We kunnen namelijk de toiletten wel neerzetten, maar dan staat het er, en dan? Het moet ook onderhouden en schoon gehouden worden. Daarom moeten we met elkaar kijken of er iets opgezet kan worden, zodat dit wordt betaald door de inwoners. Bijvoorbeeld met een soort belastingssysteem, of kleine bedragen voor het gebruik maken van het toilet.

De bijeenkomst was formeel. Het zijn de zaken waarvoor we ons in gaan zetten. We tekenen om dat te gaan doen.

Toiletgebouwen

Woensdagmiddag zijn we naar Xai-Xai gereden. Onderweg hebben we dingen bekeken, als bijvoorbeeld een school. In Mozambique is het nu zomervakantie, dus de scholen zijn gesloten. Om het toiletgebouw stond een metalen hek, waar de scholen zelf om hebben gevraagd. Het toiletgebouw zag er spik en span uit. Toen mijn werd verteld dat het al vijf maanden in gebruik is, was ik erg onder de indruk. In Nederland zijn er openbare toiletten die er minder schoon uitzien.

We hebben vanuit het project ervoor gekozen, om niet gewoon toiletten te bouwen, maar te werken aan capacity building. We leren mensen hoe zij met de toiletten om moeten gaan en hoe ze moeten worden onderhouden. Daarom is ervoor gekozen de toiletten voornamelijk op scholen te bouwen. Daarmee bereiken we de kinderen en ook de ouders. Dit breidt zich zo uit als een olievlek. Op het moment zijn er al ongeveer 51 toiletten gebouwd.

Vanuit de scholen is aangegeven dat er minder verzuim is. Dankzij sanitatie projecten, zijn er minder mensen die met diarreeklachten in het ziekenhuis komen. Ook onder de meisjes vanaf 12 jaar is minder verzuim. Zonder de toiletvoorzieningen kwamen zij een week per maand niet op school, die meisjes komen nu wel! Op deze punten zie je direct resultaat van het project. Je hoopt dan dat het zich meer gaat uitbreiden en het nog meer voor de gezondheid gaat betekenen.

XAI-XAI

Op donderdag hebben we de burgemeester van Xai-Xai bezocht en zijn we naar het projectkantoor geweest. De burgemeester van Xai-Xai heeft ons een kantoor gegeven voor het projectteam. Dit kantoor zit bij de Openbare Werken van de gemeente. Dit is gunstig voor het project, omdat vuilnis nauw gerelateerd is aan het project. Op het projectkantoor zijn foto’s laten zien en is verteld over het project.

Vuilstort

Het vuilnis wordt vaak gestort in een soort ravijn, dat ontstaan is door erosie. Dat is dan de vuilstort. Het is erg om daar de kinderen rond te zien lopen. Die kinderen boden ons flesjes met water aan. Er was ook een kind met een klein vriezertje, die verkocht ijsjes. Die flesjes die zij verkochten kwamen gewoon van de vuilstort. Ook langs de wegen ligt het vol met vuilnis. Daar moet samen wat aan gedaan worden, want het heeft bijvoorbeeld ook invloed op het water. De gemeenten zijn hier mee bezig.

Afspraak op de ambassade

Op donderdag reden we verder naar Maputo. Onderweg hebben we kleren gekocht, want de koffer was nog steeds niet terug. Vrijdags hadden een afspraak met de Nederlandse ambassadeur. Bij dit bezoek was ook de senior medewerker aanwezig die gaat over dit soort waterprojecten. Tijdens dit bezoek werd teruggekoppeld dat het een goede aanpak is en dat zij blij zijn met het project. Tot slot zijn we op bezoek geweest bij de directeur van DNA.

Ik ging terug naar het vliegveld. Eenmaal in Nederland is de temperatuur wel heel groot, namelijk 40 graden!

Tot slot

Het bezoek was absoluut een goede ervaring. In het begin was ik wat terughoudend om naar Mozambique te gaan. Jos Schouwenaars heeft mij ervan overtuigd dat het goed zou zijn voor de werkzaamheden daar. Daarnaast moest het om het “Memorendum of Understanding” te ondertekenen. Het is echt heel goed geweest dat ik daar ben geweest.

Ik ben erg onder de indruk van het projectteam. Hoe er gewerkt wordt, de kundigheid en betrokkenheid. Je ziet heel duidelijk hoe belangrijk het is dat je de juiste personen erop zet. Ook de communicatieve vaardigheden zijn verschrikkelijk belangrijk, omdat daar nauwelijks Engels gesproken wordt. Ik ben heel blij dat we dit zo met elkaar opgezet hebben.

Verslagen van de activiteiten in Mozambique